Tháng Bảy về, không khí như dịu lại trong một khoảng lặng đặc biệt. Dường như những con đường quen thuộc cũng trở nên trầm hơn, hàng cây đứng yên hơn, và trong lòng mỗi người lại dậy lên một cảm giác thành kính, biết ơn khó gọi thành tên. Trong những ngày ấy, Ban giám hiệu cùng đại diện CBGVNV Trường THCS Thống Nhất đã tổ chức hoạt động đến thăm các gia đình chính sách và người có công của CBGVNV nhà trường không ồn ào phô trương, nhưng ấm áp và sâu lắng như một nén hương thắp lên giữa đời thường.
Ngay từ buổi sáng, không khí đã khác lạ. Mọi người tập trung đông đủ, ai nấy ăn mặc gọn gàng, chỉnh tề. Trên tay là những phần quà tri ân được gói ghém cẩn thận bó hoa tươi còn đọng sương, nhưng điều quý hơn cả vật chất là thái độ trân trọng thể hiện trong từng ánh mắt, từng cái gật đầu, từng lời dặn dò nhau phải nói năng lễ phép, bước đi nhẹ nhàng khi vào nhà người lớn tuổi. Không khí của buổi thăm giống như một cuộc hành trình đặc biệt, nơi mỗi người tự giác đặt lòng mình vào sự nghiêm trang.
Khi đoàn dừng trước cổng nhà gia đình đầu tiên, mọi người gần như đồng loạt chậm lại. Cánh cổng mở ra không chỉ là lối vào một ngôi nhà, mà như mở ra cả một mảnh ký ức gắn với những năm tháng chiến tranh. Trong sân, có nhà trồng vài chậu hoa nhỏ, có nhà chỉ là khoảng sân xi măng giản dị, nhưng điểm chung là đâu đó luôn hiện diện một góc bàn thờ trang nghiêm, khung ảnh cũ, tấm huân chương được đặt ngay ngắn. Những vật tưởng như lặng im ấy lại làm người ta bỗng dưng thấy nghẹn ở cổ.
Đoàn đại diện BGH Thầy giáo Nguyễn Quốc Dương – Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường (thứ 2 từ phải sang), CBGVNV nhà trường thăm hỏi, tri ân bác Lê Xuân Gấm – bố vợ của thầy giáo Lại Phú Quân
Đại diện đoàn tiến đến trước, chắp tay cúi chào và hỏi thăm sức khỏe. Lời chào không vội vàng mà chậm rãi, rõ ràng, đầy kính trọng. Phần trao quà diễn ra giản dị nhưng đầy xúc động. Món quà được trao bằng hai tay, như một cách thể hiện sự nâng niu. Người nhận cũng đón lấy bằng hai tay, đôi khi vừa nhận vừa lắc đầu bảo “thế là quý lắm rồi”, nhưng ánh mắt lại ánh lên niềm vui, nở nụ cười hiền. Nụ cười ấy không rạng rỡ như người trẻ, mà chậm, sâu, và có gì đó vừa ấm áp vừa man mác buồn.
Đoàn đại diện BGH Thầy giáo Giang Minh Hưởng – Phó Bí thư chi bộ, Phó Hiệu trưởng nhà trường (thứ 2 từ trái sang) cùng CBGVNV nhà trường thăm hỏi, tri ân bác Nguyễn Huy Sơn – bố đẻ của thầy giáo Nguyễn Huy Mạnh
Sau những lời thăm hỏi là khoảng thời gian lắng đọng nhất: lắng nghe tâm sự. Các gia đình được thăm thường bắt đầu bằng những câu chuyện giản dị: về sức khỏe dạo này, về con cháu làm ăn, về cuộc sống thường ngày. Nhưng rồi, khi nhắc đến quá khứ, giọng nói bỗng đổi khác. Có bác cựu chiến binh nhìn ra khoảng sân, nói chậm rãi về những ngày hành quân, về đồng đội ngã xuống, về những đêm nghe tiếng bom mà vẫn chỉ nghĩ một điều: “miễn là đất nước được yên.” Mỗi câu chuyện như một làn gió thổi qua, mang theo cả mùi khói, mùi đất, mùi mưa rừng của một thời gian khó.
Trong những lúc ấy, người nghe không còn nói nhiều. Có thầy cô khẽ gật đầu, bàn tay đan chặt lại, như đang cố giữ sự bình tĩnh trước những điều quá lớn lao. Không khí trong căn nhà nhỏ bỗng trở nên thiêng liêng, dù chẳng có nhạc, chẳng có nghi thức long trọng. Sự thiêng liêng ấy đến từ việc mọi người cùng hiểu rằng: những bình yên hôm nay được đổi bằng máu, nước mắt và tuổi xuân của biết bao người.
Bên cạnh đó, nhà trường cũng phối hợp với Đảng ủy – UBND Phường Ngọc Hà (TP Hà Nội) gửi quà tri ân đến những gia đình có công với đất nước trên địa bàn phường.
Ngày 27/7 năm ấy, với trường THCS Thống Nhất, không chỉ là một hoạt động ngoại khóa. Đó là một cuộc gặp gỡ giữa hiện tại và quá khứ, giữa thế hệ được sống trong hòa bình và thế hệ đã đánh đổi tất cả để tạo nên hòa bình.
Hoạt động thăm hỏi gia đình chính sách và người có công kết thúc, nhưng dư âm thì còn ở lại rất lâu. Bởi lòng tri ân không khép lại khi cánh cổng đóng lại, mà tiếp tục mở ra trong mỗi người, thành một lời hứa thầm lặng: sẽ sống tốt hơn, trách nhiệm hơn, luôn biết cúi đầu trước những hy sinh đã làm nên dáng hình Tổ quốc và Sống hôm nay là để xứng đáng với những người đã ngã xuống.
